تعدد جبهه‌ها و ائتلاف‌ها در انتخابات نهم مجلس تا حدی است که شاید بتوان این دوره از انتخابات را رقابت میان لیست هایی دانست که بسیاری از آنها با وجود همپوشانی و اشتراکات بسیار اما دچار اختلافات عمیقی هستند که نام آنها را از یکدیگر جدا می‌کند.

 ایران - تعدد جبهه‌ها و ائتلاف‌ها در انتخابات نهم مجلس شورای اسلامی تا حدی است که شاید بتوان این دوره از انتخابات را رقابت میان لیست هایی دانست که بسیاری از آنها با وجود همپوشانی و اشتراکات بسیار اما دچار اختلافات عمیقی هستند که نام آنها را از یکدیگر جدا می‌کند. در این گزارش مروری بر عناوین این لیست ها، گرایش هایشان و آخرین فعالیت‌های انتخاباتی آنها خواهیم داشت.

 جبهه ‌متحد اصولگرایان

 حداد عادل یکی از دو سر لیست کمیته وحدت در تهران در خصوص اختلافات جبهه پایداری و جبهه متحد معتقد است: هر دو جریان مدعی‌اند و معتقدند که هم باید از فتنه فاصله بگیرند و هم از جریان انحرافی، منتها جریان پایداری، فاصله جبهه متحد اصولگرایان را از فتنه،‌ کافی نمی‌داند و متقابلاً جبهه متحد اصولگرایان هم فاصله جبهه پایداری را از جریان انحرافی، کافی نمی‌داند. سنگ بنای جبهه متحد اصولگرایان در نشست رئیس جمهور با ۳۰ نفر از اصولگرایان که به اصرار آنها در سال گذشته برگزار شد گذاشته شد که متعاقب آن غلامعلی حدادعادل، حبیب‌الله عسگراولادی و علی اکبر ولایتی کمیته سه نفره‌ای را تشکیل دادند تا ساز و کار رسیدن به وحدت را پیگیری کنند. تدوین منشور اصولگرایی از سوی جامعتین و پیشگامی آیت‌الله مهدوی کنی و آیت‌الله یزدی در رسیدن به وحدت و تدوین مدل 8+7 از سوی کمیته یاد شده، جبهه متحد را برای حضور در انتخابات آماده کرد. گرچه این مدل مشابه مدل انتخاباتی اصولگرایان در انتخابات مجلس هشتم بود اما این ترکیب تنها دو ضلع از سه ضلعی که در آن زمان با یکدیگر متحد شده بودند را در بر داشت. هر چند از ابتدا بنا بر این بود که در کمیته وحدت 8 نفره، 2نفر به نمایندگی از رایحه خوش خدمت که اکنون با تغییراتی جبهه پایداری نام گرفته حضور داشته باشند اما این محقق نشد و در نهایت 6+7 در این مدل نهایی شد. به این صورت که گروه 7نفره را هیأت داوری و گروه 6نفره را دو نماینده از اصولگرایان تحولخواه، 2نماینده از جبهه پیروان خط امام و رهبری و یک نماینده از سوی محمدباقر قالیباف و یک نماینده از سوی علی لاریجانی تشکیل دادند و در این میان البته جبهه پایداری و حامیان دولت در این ترکیب قرار نگرفتند. لیست جبهه متحد اصولگرایان با سر لیستی مشترک حدادعادل و ابوترابی فرد در 18بهمن ماه نهایی شد و در آخرین تغییرات حسین نجابت که از این فهرست جا مانده بود بعد از انصراف مجتبی میردامادی به این فهرست اضافه شد.

در حالی که نزدیکان محمدباقر قالیباف در آخرین اقدام خود با برگزاری همایشی در تهران محمدنبی رودکی، حسین مظفر و علی اصغر خانی را به عنوان کاندیداهای مورد حمایت شهرداری تهران در فهرست جبهه متحد معرفی کردند کاندیداهای مورد حمایت لاریجانی یعنی علی عباسپور، علی مطهری و حمیدرضا کاتوزیان از ورود به این لیست بازماندند.

جبهه‌ای که مقداری بلاتکلیف است

جبهه پایداری انقلاب اسلامی که در مرداد ماه سال‌جاری با برگزاری همایشی با حضور آیت‌الله مصباح یزدی اعلام موجودیت کرد، جبهه‌ای بود که از سویی تبار آن به رایحه خوش خدمت و حامیان دولت می‌رسید و از سویی دیگر سعی می‌کرد بعد از ماجرای استعفای وزیر اطلاعات حساب خود را از دولت جدا کند! گرچه در کمیته 8 نفره وحدت در جبهه متحد اصولگرایان دو سهم به جبهه پایداری اختصاص یافت اما متعاقب معرفی نمایندگان این جبهه برای حضور در جلسات، جبهه پایداری انتقادات خود را به ترکیب تصمیم‌گیران جبهه متحد، حضور ساکتین فتنه در این ترکیب و حضور لاریجانی و قالیباف به عنوان اضلاعی از اصولگرایان اعلام داشت و راه برای پیوستن به کمیته وحدت را مشروط کرد. از سوی دیگر نیز جبهه متحد هیچ نرمشی برای پذیرش این شروط از خود نشان نداد و دیگر حتی نمایندگان جبهه پایداری را برای حضور در نشست‌های کمیته وحدت دعوت نکرد و از این پس ادبیات وحدت به سمت رقابت پیش رفت. مهدی کوچک‌زاده از اعضای این جبهه در روزهای اخیر با تأکید بر این‌که «ما واقعاً با جبهه متحد رقابت داریم»، گفته است: بدترین توهین‌ها را از روز تشکیل جبهه پایداری به ما زدند و بعد هم گفتند که باید وحدت کنیم. غلامحسین الهام، از اعضای مؤسس این جبهه هم در تشریح دلایل میسر نشدن وحدت می‌گوید: برخی تفاوت‌های دیدگاه نسبت به فتنه و همچنین گفتمان احمدی‌نژاد موجب حاصل نشدن وحدت با جبهه متحد اصولگرایی شد. بالاخره هفته گذشته کامران باقری لنکرانی، سخنگوی جبهه پایداری لیست نهایی این جبهه را در تهران به سر لیستی آقاتهرانی اعلام کرد. فهرست نهایی جبهه پایداری در تهران 5 کاندیدای مشترک با جبهه متحد دارد و به گفته مسئولان شورای استان‌های جبهه پایداری 80 درصد لیست این دو جبهه در استانهای دیگر هم مشترک است.

پنجشنبه گذشته همایش جوانان حامی جبهه پایداری در تهران برگزار شد و تاکنون در 20 استان کشور نیز کاندیداهای نهایی این جبهه شده‌اند.

جبهه‌ای که وضعیت دبیرکلش نامشخص است

جبهه بصیرت و بیداری اسلامی که بعد از تشکیل فراکسیون بیداری اسلامی از سوی سید شهاب‌الدین صدر زمزمه‌های آن در مجلس به گوش می‌رسید طی دو هفته گذشته اعلام موجودیت کرد و فهرست انتخاباتی خود را نیز اعلام کرد. شهاب‌الدین صدر، طیبه صفایی، سید علی طاهری، محمد حسین قدیری ابیانه و سید مهدی هاشمی از اعضای شاخص این جبهه هستند که در همایش اعلام موجودیت این جبهه به چشم می‌خوردند. روز 22 بهمن جبهه بصیرت و بیداری اسلامی لیست نهایی خود را در تهران اعلام کرد که همپوشانی بسیاری با لیست جبهه متحد اصولگرایان و جبهه پایداری انقلاب اسلامی داشت. اما این جبهه نیز به دلیل ابهام در وضعیت تأیید صلاحیت سید شهاب‌الدین صدر، اکنون شرایط چندان روشنی ندارد هرچند موضوع رد صلاحیت از سوی صدر تکذیب شد اما بعضی همکاران او در مجلس از جمله احمد توکلی و محمدرضا باهنر اصرار دارند که رد صلاحیت او را تأیید کنند. محمدرضا باهنر روز جمعه در گفت‌وگو با سایت خبری منتسب به لاریجانی گفت:‌ بنده اظهار تأسف عمیق خود را از ردصلاحیت ایشان اعلام می‌کنم، امیدوارم یا خبر صحیح نباشد و یا این‌که مشکل ایجاد شده حل شود. احمد توکلی هم در نشستی این موضوع را تأیید کرد. باهنر همچنین در واکنش به شایعاتی دال بر این‌که اختلاف سلیقه او با صدر مانع قرار گرفتن نام وی در لیست جبهه متحد شده است با تکذیب این موضوع، گفت: چون امکان این اتهام وجود داشت، واقعاً من هیچ گاه در جلسات جبهه متحد در مورد ایشان صحبت نکردم. هر چند که شاید موضع شخصی با ایشان داشته باشم اما در آن جلسات اعلام نکردم. با این حال حجت‌الاسلام سید علی طاهری، سخنگوی جبهه بصیرت و بیداری اسلامی در روزهای اخیر از لیست 85 نفر از کاندیداهای این جبهه در شهرستان‌ها خبر داد که 82 نفر آنها هم اکنون نماینده مجلس هستند. از سوی دیگر بنرهای مربوط به این جبهه در کنار جبهه متحد اصولگرایان و جبهه صدای ملت از صبح دیروز در سطح شهر تهران نصب شد.

جبهه‌ای که با سانسور مواجه شد

جبهه توحید و عدالت یا حامیان دولت جبهه دیگری است که از یک ماه گذشته اعلام موجودیت کرده اما کمترین خبر را در رسانه‌ها به خود اختصاص داده است.

محمد ساقیان، عضو شورای مرکزی جبهه توحید و عدالت درباره این جبهه به می‌گوید: ما معتقدیم که باید در کشور رویکرد فکری- مدیریتی رهبر معظم انقلاب به عنوان الگوی راهبردی اداره کشور حاکم باشد و غیر از این را مناسب نظام اسلامی نمی‌دانیم و این را الگوی برتر برای مدیریت کشور می‌دانیم اما متأسفانه در درگیری‌های سیاسی و حزبی، این الگو به فراموشی سپرده شده است. وی ادامه می‌دهد: معتقدیم که این الگو از ابتدا با گفتمان دولت نهم و دهم تطبیق داشته است اما کسانی که از دولت جدا شده‌اند معتقدند که گفتمان دولت دچار انحراف از اصول شده و ما البته این اعتقاد را نداریم و تأکید داریم که دولت همچنان بر همان اصول است و با رویکرد فکری- مدیریتی رهبر معظم انقلاب انطباق دارد.

ساقیان همچنین با انتقاد از جبهه متحد و جبهه پایداری می‌گوید: به اعتقاد ما جبهه متحد با آن رویکرد مقام معظم رهبری فاصله زیادی دارد و جبهه پایداری گرچه نزدیکی بیشتری دارد اما باز هم تا حدودی از آن رویکرد فاصله گرفته است و ما در مجموع دولت را بر صراط اولیه خود پایبند می‌دانیم.

این جبهه اخیراً با صدور بیانیه‌ای اعتراض خود را به «بی‌عدالتی صدا و سیما در پوشش اخبار انتخاباتی و سانسور هدفمند حامیان دولت» اعلام داشته است. این عضو شورای مرکزی جبهه یاد شده در این زمینه هم می‌گوید: از ابتدای اعلام موجودیت این جبهه برای ما قابل پیش‌بینی بود که به دلیل حمایت از دولت با برخوردهای سلبی و سانسور اخبار از سوی سایت‌ها و رسانه‌ها مواجه شویم.

وی ادامه می‌دهد: این موضوع البته به دلیل رویکرد حزبی سایت‌ها و رسانه‌های دیگر قابل پذیرش است اما صدا و سیما که باید رویکردی عادلانه نسبت به همه گروه‌ها داشته باشد به صورت هدفمند اخبار مربوط به این جبهه را سانسور می‌کند.

به گفته ساقیان، این جبهه در استان‌ها نیروهای فعالی دارد و در تهران هم تا کنون اسامی 20 نفر را نهایی کرده و اکنون منتظر اعلام نتایج مراحل بعدی تأیید صلاحیت‌ها است.

جبهه‌ای بدون سرلیست!

جبهه ایستادگی ایران اسلامی انشعابی دیگر در میان اصولگرایان بود که نزدیکان محسن رضایی آن را تشکیل دادند. رضایی درباره تشکیل این جبهه می‌گوید: انگیزه تشکیل جبهه ایستادگی از زمان ملاقات ۲۵ بهمن سال گذشته بنده با رهبر معظم انقلاب آغاز شد که ایشان بر شفاف کردن در مرزبندی‌ها با دشمنان انقلاب و وابستگان آنها تأکید داشتند.

این جبهه نیز که در مکانیزم وحدت اصولگرایان جایی برای خود نیافت، در هفته گذشته اسامی ۲۰ نفر از لیست نهایی خود را در تهران اعلام کرد که در آن سیدمحمود علوی به عنوان سرلیست گنجانده شده و این در حالی است که علوی تا کنون جزو ردصلاحیت‌ شده‌های انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی است.

گرچه هنوز خبری مبنی بر تأیید صلاحیت سر لیست جبهه ایستادگی منتشر نشده اما در تماس خبرنگار با وی، او اعلام کرد که به دلیل برگزاری نشست‌های متعدد فرصت پاسخگویی ندارد.

با این حال به گفته رئیس ستاد انتخاباتی جبهه ایستادگی، لیست‌های قطعی نامزدهای این جبهه در تهران و استان‌های کشور تا دوم اسفند ماه اعلام می‌شود.

جبهه‌ای با ژست انتقاد از دولت

جبهه منتقدان دولت که دو روز بعد از اعلام موجودیت به «صدای ملت» تغییر نام داد بعد از آن تشکیل شد که کاندیداهای مورد نظر علی لاریجانی از حضور در لیست جبهه متحد بازماندند. علی مطهری، حمیدرضا کاتوزیان و علی عباسپور سه نفری بودند که به دنبال این تصمیم جبهه متحد، رأساً اقدام به تأسیس جبهه جدیدی کردند.

مطهری که بیشترین اطلاع‌رسانی درباره جبهه‌اش را به رسانه‌های اصلاح‌طلب سپرده است در گفت‌وگویی با هفته‌نامه آسمان در توجیه این روند می‌گوید: کیهان که این‌ها را چاپ نمی‌کند. ما مجبوریم مطالبمان را به روزنامه‌های اصلاح‌طلب بدهیم.

دبیرکل جبهه منتقدین دولت، انتقادات خود را هم اینگونه بیان می‌کند: (احمدی نژاد) توهم توطئه داشت و به همه سوء نیت دارد!. هر کسی هر اقدام اصلاحی که می‌خواهد بکند حتماً برنامه‌ای دارد و تلاش می‌کند که دولت را زمین بزند، هدف سیاسی دارد و از این ادعاها! در حالی که آن طرفش هم متصور است. شاید یک کسی از روی اصولگرایی و برای خدمت به نظام بخواهد کاری انجام دهد.

مطهری همچنین درباره علت کنار گذاشته شدنش از جبهه متحد هم می‌گوید: به نظرم واقعاً کلمه «متحد» اینجا دیگر زائد است. در واقع چند نفر آمدند و کار را به نفع خود مصادره کردند.

او البته مدعی است که اگر مشارکت بالای 60 درصد در کل کشور باشد و در تهران هم 40-30 درصد باشد به احتمال زیاد صدای ملت نتیجه بهتری از دیگران خواهد گرفت. اما غلامرضا مصباحی مقدم، از اعضای لیست جبهه متحد، پیش‌بینی می‌کند که 25 نفر از جبهه متحد و 5 نفر از صدای ملت در تهران به مجلس نهم راه‌ می‌یابند!

علی مطهری همچنین از انتشار فهرست انتخاباتی این ائتلاف تا دوشنبه خبر داد. به گفته مطهری این جریان قصد دارد تا از نامزدهای اصلاح‌طلب معتدل هم در فهرست خود استفاده کند. همچنین این جبهه تمایلی به حضور افراد مشترک از جبهه پایداری و جبهه متحد در فهرست 14 نفره نهایی خود دارد. با این حال حمیدرضا کاتوزیان، سخنگوی جبهه منتقدان دولت دهم هرگونه ائتلاف با اصلاح‌طلبان را رد کرد. گفتنی است سر لیست این جبهه علی مطهری خواهد بود.

کاتوزیان از نهایی شدن لیست انتخاباتی 9 عضو این گروه در تهران خبر داده است.

ائتلاف کوچک!

حسن غفوری‌فرد، نماینده مردم تهران در مجلس هشتم نیز بعد از آن‌که در لیست جبهه متحد قرار نگرفت با محوریت خود ائتلافی تحت عنوان ائتلاف بزرگ اصولگرایان! تشکیل داد. وی هفته گذشته بعد از اعلام موجودیت اعلام کرد که لیست مربوط به این ائتلاف به سرلیستی شخص وی، حجت‌الاسلام نواب، عباسپور، مطهری، خانم دکتر متکی و امیدوار رضایی اول هفته جاری نهایی می‌شود. غفوری فرد در نشست خبری که برای اعلام موجودیت این جبهه برگزار کرد، گفت که فعالیت آنها در چارچوب منشور اصولگرایی با محوریت جامعتین است و از اشتراک ۵۰ درصدی لیست خود با لیست جبهه متحد اصولگرایان خبر داد و در عین حال گفت که نفرات اصلی صدای ملت در لیست این ائتلاف هستند.

اصلاح‌طلبی از جنس کواکبیان

بعد از آن‌که چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب بحث عدم شرکت در انتخابات را مطرح کردند، مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردم‌سالاری فرصت را مناسب دید تا با همین نام جبهه‌ای را تشکیل دهد به این امید که 700 اصلاح‌طلبی ادعا می شود در سراسر کشور ثبت نام‌ کرده‌اند را تحت یک بیرق جمع کند. با این حال با گذشت مدتها و در حالی که بسیاری از ائتلاف‌ها و جبهه‌ها لیست‌های خود را نهایی کرده‌اند، دیروز اسامی فهرست 15نفره این جبهه در تهران منتشر شد که دو نفر از آنها مطهری و کاتوزیان هستند. از سوی دیگر در حالی از سید حسین هاشمی نماینده فعلی میانه به عنوان سر لیست این جبهه یاد می‌شد که او سر لیستی خود در این فهرست را تکذیب کرده. در عین حال که علاوه بر مردم‌سالاری نام او در 6 ائتلاف دیگر اصلاح‌طلب هم قرار گرفته است.

با این حال سخنگوی جبهه مردم‌سالاری دیروز اعلام کرد که الهه راستگو در صحنه رقابت‌های انتخابات مجلس نهم در پایتخت سرلیست جبهه مردم‌سالاری در تهران می‌شود.

فومنی هم به میدان آمده

زارع فومنی، بانی و رئیس جبهه مردمی اصلاحات است. او طی دو روز گذشته از نهایی شدن لیست نهایی این جبهه در روزهای آینده خبر داده بود. روی سخن فومنی با جبهه مردم‌سالاری است و در واکنش به مصاحبه دبیرکل جبهه مردم‌سالاری که گفته بود «اصلاح‌طلبان تنها در قالب جبهه مردم‌سالاری در انتخابات شرکت می‌کنند» گفت: به عنوان جبهه مردمی اصلاحات، لیست محکمی را در تهران ارائه خواهیم داد. این گروه هم اعلام کرده که با هیچ حزب و گروهی ائتلاف نداشته، در حالی که مشترکاتی با بعضی از گروه‌های اصلاح‌طلب دارد.

خانه کارگر یا کارفرما

دبیرکل خانه کارگر دیروز از رایزنی با دست اندرکاران تدوین فهرست انتخاباتی منتقدین دولت با محوریت علی‌مطهری خبر داد و گفت: خانه کارگر در حال گفت‌و‌گو با سران فهرست انتخاباتی موسوم به صدای ملت است و در حال نزدیک شدن به آخر کار با این فهرست انتخاباتی هستیم. او البته گفته که برای همکاری با برخی افراد این جریان جدید حتی از تشکیلاتش هم اجازه نگرفته است. او حتی گفته که به چهره‌هایی در جبهه متحد از جمله مصباحی مقدم هم پیشنهادهایی داده است.

دبیرکل خانه کارگر پیش از این گفته بود: پس از اعلام تأیید صلاحیت‌ها در 2 اسفند خانه کارگر لیست انتخاباتی در تهران و سراسر کشور را اعلام می‌کند.

محجوب که البته در جرگه اصلاح‌طلبان شناخته می‌شود تأکید دارد که او را نماینده کارگزاران بدانند و در گفت‌وگو با هفته‌نامه آسمان به صراحت گفته که اصلاح‌طلب نیست!

 جبهه‌ها و ائتلاف‌های دیگر

جبهه اتحاد ملی و انسجام اسلامی نیز جبهه دیگری است که از سوی حجت‌الاسلام والمسلمین محمد مهدی تسخیری (برادر حضرت آیت‌الله تسخیری)، تشکیل شده و به تازگی اعلام موجودیت کرده است. به گفته دبیر کل این جبهه، آنها می‌خواهند حداکثر احزاب و گروه‌ها را گرد هم جمع کرده و البته نگاه عمده آنها به مسائل جهانی است. ائتلاف کاندیداهای مستقل سراسر کشور هم گروهی است که اخیراً فهرست ۳۰ نفره‌ای را برای حوزه انتخابیه تهران به سر لیستی علی مطهری معرفی کرده است. ائتلاف پیشرفت، عدالت و عقلانیت، حزب عدالت طلبان ایران اسلامی، جبهه حامیان ولایت، جنبش عدالت و مهرورزی و چکاد آزاداندیشان نیز گروه های دیگری هستند که به فعالیت انتخاباتی در نهمین دوره انتخابات مجلس می‌پردازند.